thác Băng Rup (Trinh Nữ)
Thác Băng Rup (Trinh Nữ) – Ảnh: Võ Anh Tú

Thác nước là kết quả của các hoạt động địa chất, nhưng để giải thích cho các hiện tượng tự nhiên và địa chất đó, người M’nông, Êđê sống ở đây đã truyền lại cho con cháu những câu chuyện truyền thuyết vô cùng thú vị và hấp dẫn.

Một trong những câu chuyện mà người M’nông hay kể con cháu nghe là truyền thuyết về thác Băng Rúp (Trinh Nữ). Chuyện kể rằng: Thác Trinh Nữ được thần Băng Rúp cai quản. Với tính khí hung hăng, hống hách, hay quậy phá bon làng đặc biệt là hiếu chiến,…nên vị thần này bị người dân xa lánh. Thần Băng Rúp không có ai bầu bạn, chia sẻ càng ngày càng cảm thấy khó chịu mặc dù đã tìm mọi cách để thu hút sự chú ý của mọi người. Mặc cho sự có mặt của Băng Rúp, các thần khác cùng bà con trong bon vẫn chung sống hiền hòa, ngày đi làm rẫy, săn thú, tối về nghỉ ngơi ca hát, nhảy múa, đánh chiêng rộn ràng, đặc biệt là vào mùa thu hoạch lúa, ngô, khoai (từ tháng 9 đến tháng 12 hằng năm) mùa màng bội thu nên các hoạt động vui chơi diễn ra ngày này sang ngày khác. Tiếng ồn ào càng làm cho Băng Rúp cảm thấy bực mình.

Vì không được mời tham dự lễ hội nên thần Băng Rúp rất tức giận, tìm đủ mọi lý do để quậy phá, gây hấn và đưa quân đánh các thần Leng Sang (thác Dray Sáp), Leng Nur (thác Đắk Nur), Leng Gung N’tao (thác bảy tầng) gây nhiều thương vong. Bực mình vì sự gây hấn vô căn cứ của Băng Rúp, các vị thần đã hợp sức đưa quân sang đánh lại. Qua nhiều trận chiến ác liệt, quân của Băng Rúp bị đánh tan tác. Quá đau và sợ hãi, thần Băng Rúp không dám quấy phá các thần nữa. Cuộc sống bon làng từ đó được ấm no, hạnh phúc. Nhìn từ góc độ địa chất, câu chuyện là một lời giải thích rất hợp lý khi cột đá bazan bị đứt gãy, xô lệch nằm xếp lớp ngổn ngang dưới và hai bên dòng chảy của thác không theo một trật tự nhất định nào, các khối đá tạo thành nhiều ghềnh thác đẹp nức lòng khách ngoạn du lịch khi đến tham quan thác. Nhưng ẩn chứa sâu xa của câu chuyện là muốn hướng con cháu luôn sống khiêm tốn, không hung hăng, quậy phá, biết nhường nhịn, bảo ban nhau để bon làng đoàn kết, hòa thuận.